Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του "Φυσιολογία και ανάπτυξη σπερμάτων"

Από GAIApedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
(Σχετικές σελίδες)
 
(3 ενδιάμεσες αναθεωρήσεις από ένα χρήστη δεν εμφανίζονται)
Γραμμή 1: Γραμμή 1:
{{{top_heading|==}}}Εισαγωγή{{{top_heading|==}}}
+
Οι σπόροι παραμένουν η κύρια [[Διατροφική αξία τροφίμων|διατροφή]] του ανθρώπου από τους αρχαιοτάτους ακόμη χρόνους. Το [[Ρύζι|ρύζι]] και το [[Σιτάρι προϊόν|σιτάρι]], τα οποία συγκομίζονται, αποξηραίνονται και αποθηκεύονται, αποτελούν την κύρια πηγή αμύλου, ενώ οι σπόροι άλλων ειδών, όπως του [[Βαμβάκι|βαμβακιού]], του [[Αραβόσιτος προϊόν|καλαμποκιού]], του [[Φασόλι|φασολιού]], της [[Ελιά|ελιάς]], του [[Ηλίανθος προϊόν|ηλίανθου]], χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ελαίου και πρωτεϊνών.  
Οι σπόροι παραμένουν η κύρια διατροφή του ανθρώπου από τους αρχαιοτάτους ακόμη χρόνους. Το [[Ρύζι|ρύζι]] και το [[Σιτάρι προϊόν|σιτάρι]], τα οποία [[Συγκομιδή σιταριού|συγκομίζονται]], αποξηραίνονται και αποθηκεύονται, αποτελούν την κύρια πηγή αμύλου, ενώ οι σπόροι άλλων ειδών, όπως του [[Βαμβάκι|βαμβακιού]], του [[Αραβόσιτος προϊόν|καλαμποκιού]], του [[Φασόλι|φασολιού]], της [[Ελιά|ελιάς]], του [[Ηλίανθος προϊόν|ηλίανθου]], χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ελαίου και πρωτεϊνών.  
+
  
Μεταξύ των δενδροκομικών ειδών, τα σπέρματα της [[Αμυγδαλιά|αμυγδαλιάς]], της [[Καστανιά|καστανιάς]], της [[Φουντουκιά|φουντουκιάς]], του [[Πεκάν|πεκάν]], της [[Φιστικιά|φιστικιάς]], και της [[Καρυδιά|καρυδιάς]] έχουν ανεβάσει το επίπεδο ζωής και συνέβαλαν στην αύξηση του εισοδήματος των παραγωγών των δενδροκομικών περιοχών.  
+
Μεταξύ των [[Δενδρώδεις καλλιέργειες|δενδροκομικών ειδών]], τα σπέρματα της [[Αμυγδαλιά|αμυγδαλιάς]], της [[Καστανιά|καστανιάς]], της [[Φουντουκιά|φουντουκιάς]], του [[Πεκάν|πεκάν]], της [[Φιστικιά|φιστικιάς]], και της [[Καρυδιά|καρυδιάς]] έχουν ανεβάσει το επίπεδο ζωής και συνέβαλαν στην αύξηση του εισοδήματος των παραγωγών των δενδροκομικών περιοχών.  
  
Αν οι [[Ξηρός καρπός|ξηροί καρποί]] [[Συντήρηση φιστικιών|συντηρηθούν]] καταλλήλως σε ψυγεία μετά τη [[Συγκομιδή φιστικιών|συγκομιδή]], τα σπέρματα διατηρούν τις βιταμίνες τους και τα ανόργανα συστατικά και είναι, γι' αυτό, θρεπτικά ανώτερα από τα επεξεργασμένα καρύδια. Τα σπέρματα της αμυγδαλιάς και της καστανιάς, που ψήνονται ή αλέθονται σε πάστα ή αλεύρι, χάνουν κάτι από τη [[Διαθρεπτική αξία καστάνων|θρεπτική τους αξία]].  
+
Αν οι [[Ξηρός καρπός|ξηροί καρποί]] [[Συντήρηση φιστικιών|συντηρηθούν]] καταλλήλως σε ψυγεία μετά τη [[Συγκομιδή φιστικιών|συγκομιδή]], τα σπέρματα διατηρούν τις βιταμίνες και τα ανόργανα συστατικά τους, γι' αυτό είναι θρεπτικά ανώτερα από τα επεξεργασμένα [[Καρύδι|καρύδια]]. Τα σπέρματα της αμυγδαλιάς και της καστανιάς, που ψήνονται ή αλέθονται σε πάστα ή αλεύρι, χάνουν κάτι από τη θρεπτική τους αξία. Το τάγγισμα είναι ένα σοβαρό μετασυλλεκτικό πρόβλημα με τους ξηρούς καρπούς, που περιέχουν μεγάλες ποσότητες λαδιού.
  
Το τάγγισμα είναι ένα σοβαρό μετασυλλεκτικό πρόβλημα με τους ξηρούς καρπούς, που περιέχουν μεγάλες ποσότητες [[Ελαιόλαδο|λαδιού]].<ref name="Φυσιολογία και ανάπτυξη σπερμάτων"/>
+
Όσο αφορά την σπερματική βλάστη και την εμβρυογένεση το φαινόμενα που παρατηρούνται είναι τα ακόλουθα. Εντός της ωοθήκης του [[Άνθη|άνθους]] ενός [[Πυρηνόκαρπα|πυρηνόκαρπου]] ή [[Μηλοειδή|μηλοειδούς]] εμφανίζονται σπερμοβλαστικές καταβολές στην εσωτερική πλευρά της ωοθήκης. Καθώς η ωοθήκη εξογκώνεται μετά την [[Επικονίαση|επικονίαση]] και γονιμοποίηση του ωαρίου, η σπερμοβλάστη επίσης μεγεθύνεται. Η σπερμοβλάστη αποτελείται κυρίως από δυο ή τρία σποροπεριβλήματα, ένα δίκτυο ηθμαγγειωδών δεσμίδων και από τον εσώκλειστο πυρήνα, που συνίσταται από λεπτότοιχα υδάρη κύτταρα. Το ενδοσπέρμιο και το έμβρυο παραμένουν μικρά και μάλλον σε διάπαυση κατά το αρχικό στάδιο της σπερμοβλαστικής ανάπτυξης.
  
{{{top_heading|===}}}Σπερματική βλάστη και εμβρυογένεση{{{top_heading|===}}}
+
Στις σπερματικές βλάστες της [[Μηλιά|μηλιάς]] και [[Ροδακινιά|ροδακινιάς]], το ενδοσπέρμιο και ο νούκελλος καταναλίσκονται κατά το χρονικό διάστημα, που το έμβρυο έχει αναπτυχθεί πλήρως. Τα υπολείμματα αυτών των δυο πλούσιων σε [[Ρόλος θρεπτικών στοιχείων στα φυτά|θρεπτικές ουσίες]] ιστών μετατρέπονται σε λεπτά μεμβρανώδη στρώματα, εσωτερικά του περιβλήματος. Σ' άλλα είδη, όπως στην [[Κερασιά|κερασιά]], μέρος του ενδοσπέρμιου μπορεί να παραμείνει στον ώριμο σπόρο. Το ενδοσπέρμιο του [[Λωτός|λωτού]] συνίσταται από χονδρότοιχα κύτταρα στα οποία είναι βυθισμένο το μικροσκοπικό έμβρυο.
Εντός της ωοθήκης του [[Άνθη|άνθους]] ενός [[Πυρηνόκαρπα|πυρηνόκαρπου]] ή [[Μηλοειδή|μηλοειδούς]] εμφανίζονται σπερμοβλαστικές καταβολές στην εσωτερική πλευρά της ωοθήκης. Καθώς η ωοθήκη εξογκώνεται μετά την [[Επικονίαση|επικονίαση]] και γονιμοποίηση του ωαρίου, η σπερμοβλάστη επίσης μεγεθύνεται.  
+
  
Η σπερμοβλάστη αποτελείται κυρίως από δυο ή τρία σποροπεριβλήματα, ένα δίκτυο ηθμαγγειωδών δεσμίδων και από τον εσώκλειστο πυρήνα, που συνίσταται από λεπτότοιχα υδάρη κύτταρα. Το ενδοσπέρμιο και το έμβρυο παραμένουν μικρά και μάλλον σε διάπαυση κατά το αρχικό στάδιο της σπερμοβλαστικής ανάπτυξης.
+
Για την φυσιολόγια ανάπτυξης των σπερμάτων, ισχύουν τα ακόλουθα:
  
Καθώς η σπερμοβλάστη αποκτά το τελικό μέγεθος, το ενδοσπέρμιο υφίσταται ελεύθερες πυρηνικές διαιρέσεις και αρχίζει να απορροφά το περιεχόμενο του νουκέλλου. Ο μικροσκοπικός ζυγώτης σχηματίζει κύτταρα και αιωρήματα, συνήθως γραμμικά, τα οποία σπρώχνουν το ζυγώτη βαθιά μέσα στο ενδοσπέρμιο.
+
<b>Διατροφή εμβρύου:</b>
  
Στα πυρηνόκαρπα το ενδοσπέρμιο υφίσταται κυτοκίνηση, δηλαδή , ο 3η πυρήνας με το κυτταρόπλασμα του περιβάλλεται από κυτταρικά τοιχώματα, κατά την έναρξη εναπόθεσης λιγνίνης στο ενδοκάρπιο (στάδιο ξυλοποίησης του πυρήνα). Επομένως, το ενδοσπέρμιο περνά από την ελεύθερη πυρηνική στην κυτταρική κατάσταση και αποκτά μια ελαστική υφή.  
+
Τα φωτοσυνθετικά και [[Άζωτο|αζωτούχα]] συστατικά μεταφέρονται στην αναπτυσσόμενη σπερματική βλάστη δια μέσου των τροφοδοτικών δεσμίδων, οι οποίες διαχωρίζονται στη χαλάζα της σπερματικής βλάστης, σχηματίζοντες ένα δίκτυο από ηθμαγγειώδεις δεσμίδες εντός του λεπτού σποροπεριβλήματος. Δια της διαδικασίας γνωστής ως χωρίς φορτίο ηθμός, οι ουσίες μεταφέρονται δια των ηθμοσωλήνων, εισέρχονται στα κύτταρα της εντεριώνης και μετά μεταφέρονται στα πλησίον παρεγχυματικά κύτταρα. Ηθμός με φορτίο και χωρίς φορτίο απαντά σ' όλα τα μέρη του [[Κατάλογος φυτών|φυτού]].  
  
Το μεγεθυνόμενο ενδοσπέρμιο καταβροχθίζει το νούκελλο, ενώ το ενδοσπέρμιο καταναλίσκεται από το αναπτυσσόμενο έμβρυο, το οποίο γίνεται μακροσκοπικά ορατό. Το έμβρυο ενός δικοτυλήδονου [[Κατάλογος φυτών|φυτού]] κανονικά αναπτύσσει δυο κοτυληδόνες που εφάπτονται στον εμβρυονικό άξονα, ο οποίος συνίσταται από το βλαστίδιο και ριζίδιο.
+
Στα παρεγχυματικά κύτταρα σχηματίζονται αμυλόκοκκοι, που περιβάλλουν τις ηθμαγγειώδεις δεσμίδες, πράγμα που αποδεικνύει ότι ένα μέρος των φωτοσυνθετικών υλικών προσωρινά μετατρέπεται σε αποθεματική τροφή στο σποροπερίβλημα. Άλλα συστατικά του σποροπεριβλήματος της [[Μηλιά|μηλιάς]] και [[Ροδακινιά|ροδακινιάς]] μεταβολίζονται, πιθανόν στις δεσμίδες της εντεριώνης κατά τη διάρκεια της χωρίς φορτίο διαδικασίας. Οι συγκεντρώσεις της σορβιτόλης (σακχαρούχος αλκοόλη) και της σακχαρόζης είναι σχετικά υψηλές στα σποροπεριβλήματα της ροδακινιάς, αλλά χαμηλές στους ιστούς του νουκέλλου και ενδοσπερμίου.  
  
Συνεπώς, το έμβρυο των πυρηνοκάρπων έχει δυο κοτυληδόνες, που είναι διαιρεμένες κατά μήκος. Δεν είναι και ασύνηθες η εξεύρεση δυο εμβρύων να αναπτύσσονται εντός μιας μονήρους σπερματικής βλάστης [[Ροδακινιά|ροδακινιάς]], ένας τύπος [[Απόμιξη και πολυεμβρυονία|πολυεμβρυονίας]].
+
Επιπροσθέτως, η δραστηριότητα της οξειδάσης της σορβιτόλης, το ένζυμο που μετατρέπει τη σορβιτόλη σε [[Γλυκαντικό διάλυμα|γλυκόζη]], είναι υψηλή στο σποροπερίβλημα και χαμηλή στους εσωτερικούς ιστούς. Αφού η συγκέντρωση της σακχαρόζης στο νούκελλο είναι χαμηλή, το ένζυμο ινβερτάση, πιθανόν απαντά στο σποροπερίβλημα, υδρολύει τη σακχαρόζη σε γλυκόζη και φρουκτόζη. Οι διαλυτοί υδατάνθρακες, περιλαμβανομένου και του ινοσιτόλ και τα αζωτούχα συστατικά διαχέονται στους ιστούς του νουκέλλου και του ενδοσπέρμιου και τελικά στο έμβρυο. Οι κοτυληδόνες και ο εμβρυονικός άξονας απορροφούν αυτούς τους μεταβολίτες και μετατρέπουν αυτούς σε λίπη, πρωτεΐνες και υδατάνθρακες που αποθηκεύονται ή χρησιμοποιούνται για δομικούς σκοπούς. Ο εμβρυονικός άξονας χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη τροφή για αύξηση, κατά τη διάρκεια της βλάστησης.  
  
Στις σπερματικές βλάστες της [[Μηλιά|μηλιάς]] και ροδακινιάς, το ενδοσπέρμιο και ο νούκελλος καταναλίσκονται κατά το χρονικό διάστημα, που το έμβρυο έχει αναπτυχθεί πλήρως. Τα υπολείμματα αυτών των δυο πλούσιων σε [[Ρόλος θρεπτικών στοιχείων στα φυτά|θρεπτικές ουσίες]] ιστών μετατρέπονται σε λεπτά μεμβρανώδη στρώματα, εσωτερικά του περιβλήματος.
+
<b>Αποθήκευση τροφών υπό του εμβρύου:</b>
  
Σ' άλλα είδη, όπως στην [[Κερασιά|κερασιά]], μέρος του ενδοσπέρμιου μπορεί να παραμείνει στον ώριμο σπόρο. Το ενδοσπέρμιο του [[Λωτός|λωτού]] συνίσταται από χονδρότοιχα κύτταρα στα οποία είναι βυθισμένο το μικροσκοπικό έμβρυο.<ref name="Φυσιολογία και ανάπτυξη σπερμάτων"/>
+
Ένας ώριμος σπόρος συνίσταται από το σποροπερίβλημα, υπολείμματα του νουκέλλου και του ενδοσπέρμιου και το έμβρυο. Οι κοτυληδόνες της [[Φιστικιά|φιστικιάς]] των [[Πυρηνόκαρπα|πυρηνόκαρπων]] και της [[Καρυδιά|καρυδιάς]] περιέχουν 40, 55, και 65% λάδι, αντίστοιχα. Το υπόλοιπο του εμβρύου συνίσταται από πρωτεΐνες και τμήματα κυτταρικών τοιχωμάτων. Οι σπόροι της [[Καστανιά|καστανιάς]] και της μακαντάμιας αποθηκεύουν κυρίως άμυλο στις κοτυληδόνες. Οι σπόροι του [[Λωτός|λωτού]], αποθηκεύουν γλυκομαννάνη (πολυσακχαρίτης) στα κυτταρικά παχιά τοιχώματα του ενδοσπέρμιου, που αντιστοιχεί στο 90% περίπου του βάρους του σπόρου. Τα κύτταρα αυτά διασυνδέονται με μόνιμες πλασμοδέσμες. Κατά το φύτρωμα (βλάστηση), το έμβρυο βυθισμένο βαθιά στο ενδοσπέρμιο εκκρίνει ένζυμα που υδρολύουν τα κυτταρικά τοιχώματα σε απλά σάκχαρα.  
  
{{{top_heading|===}}}Φυσιολογία ανάπτυξης{{{top_heading|===}}}
+
<b>Επίδραση του σπόρου επί του καρπού:</b>
* Διατροφή εμβρύου
+
Τα φωτοσυνθετικά και [[Άζωτο|αζωτούχα]] συστατικά μεταφέρονται στην αναπτυσσόμενη [[Σπερματική βλάστη και εμβρυογένεση|σπερματική βλάστη]] δια μέσου των τροφοδοτικών δεσμίδων, οι οποίες διαχωρίζονται στη χαλάζα της σπερματικής βλάστης, σχηματίζοντες ένα δίκτυο από ηθμαγγειώδεις δεσμίδες εντός του λεπτού σποροπεριβλήματος.
+
 
+
Δια της διαδικασίας γνωστής ως χωρίς φορτίο ηθμός, οι ουσίες μεταφέρονται δια των ηθμοσωλήνων, εισέρχονται στα κύτταρα της εντεριώνης και μετά μεταφέρονται στα πλησίον παρεγχυματικά κύτταρα. Ηθμός με φορτίο και χωρίς φορτίο απαντά σ' όλα τα μέρη του [[Κατάλογος φυτών|φυτού]].
+
 
+
Στα παρεγχυματικά κύτταρα σχηματίζονται αμυλόκοκκοι, που περιβάλλουν τις ηθμαγγειώδεις δεσμίδες, πράγμα που αποδεικνύει ότι ένα μέρος των φωτοσυνθετικών υλικών προσωρινά μετατρέπεται σε αποθεματική τροφή στο σποροπερίβλημα.
+
 
+
Άλλα συστατικά του σποροπεριβλήματος της [[Μηλιά|μηλιάς]] και [[Ροδακινιά|ροδακινιάς]] μεταβολίζονται, πιθανόν στις δεσμίδες της εντεριώνης κατά τη διάρκεια της χωρίς φορτίο διαδικασίας. Οι συγκεντρώσεις της σορβιτόλης (σακχαρούχος αλκοόλη) και της σακχαρόζης είναι σχετικά υψηλές στα σποροπεριβλήματα της ροδακινιάς, αλλά χαμηλές στους ιστούς του νουκέλλου και ενδοσπερμίου.
+
 
+
Επιπροσθέτως, η δραστηριότητα της οξειδάσης της σορβιτόλης, το ένζυμο που μετατρέπει τη σορβιτόλη σε [[Γλυκαντικό διάλυμα|γλυκόζη]], είναι υψηλή στο σποροπερίβλημα και χαμηλή στους εσωτερικούς ιστούς. Αφού η συγκέντρωση της σακχαρόζης στο νούκελλο είναι χαμηλή, το ένζυμο ινβερτάση, πιθανόν απαντά στο σποροπερίβλημα, υδρολύει τη σακχαρόζη σε γλυκόζη και φρουκτόζη.
+
 
+
Οι διαλυτοί υδατάνθρακες, περιλαμβανομένου και του ινοσιτόλ και τα αζωτούχα συστατικά διαχέονται στους ιστούς του νουκέλλου και του ενδοσπέρμιου και τελικά στο έμβρυο. Οι κοτυληδόνες και ο εμβρυονικός άξονας απορροφούν αυτούς τους μεταβολίτες και μετατρέπουν αυτούς σε λίπη, πρωτεΐνες και υδατάνθρακες που αποθηκεύονται ή χρησιμοποιούνται για δομικούς σκοπούς.
+
 
+
Ο εμβρυονικός άξονας χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη τροφή για αύξηση, κατά τη διάρκεια της βλάστησης.
+
 
+
*Αποθήκευση τροφών υπό του εμβρύου
+
Ένας ώριμος σπόρος συνίσταται από το σποροπερίβλημα, υπολείμματα του νουκέλλου και του ενδοσπέρμιου και το έμβρυο. Οι κοτυληδόνες του [[Φιστικιά|φιστικιού]] των [[Πυρηνόκαρπα|πυρηνόκαρπων]] και της [[Καρυδιά|καρυδιάς]] περιέχουν 40, 55, και 65% [[Ελαιόλαδο|λάδι]], αντίστοιχα.
+
 
+
Το υπόλοιπο του εμβρύου συνίσταται από πρωτεΐνες και τμήματα κυτταρικών τοιχωμάτων. Οι σπόροι της [[Καστανιά|καστανίας]] και της μακαντάμιας αποθηκεύουν κυρίως άμυλο στις κοτυληδόνες. Οι σπόροι του [[Λωτός|λωτού]], αποθηκεύουν γλυκομαννάνη (πολυσακχαρίτης) στα κυτταρικά παχιά τοιχώματα του [[Σπερματική βλάστη και εμβρυογένεση|ενδοσπέρμιου]], που αντιστοιχεί στο 90% περίπου του βάρους του σπόρου.
+
 
+
Τα κύτταρα αυτά διασυνδέονται με μόνιμες πλασμοδέσμες. Κατά το φύτρωμα (βλάστηση), το έμβρυο βυθισμένο βαθιά στο ενδοσπέρμιο εκκρίνει ένζυμα που υδρολύουν τα κυτταρικά τοιχώματα σε απλά σάκχαρα.
+
 
+
* Επίδραση του σπόρου επί του καρπού
+
Ο σχηματισμός των σπόρων εντός του περικαρπίου έχει σημαντική επίδραση επί της αναπτύξεως και του μεγέθους των [[Καρποί|καρπών]]. Στη μηλιά, ροδακινιά, [[Ακτινίδιο|ακτινίδιο]] και [[Αμπέλι|άμπελο]], το μέγεθος και το σχήμα του καρπού επηρεάζονται από τον αριθμό των σπερμάτων που σχηματίζονται. Τα ένσπερμα αχλάδια της [[Ποικιλία αχλαδιάς Bartlett S.Boyey|ποικιλίας Bartlett της αχλαδιάς]] είναι νοστιμότερα από τα [[Παρθενοκαρπία|παρθενοκαρπικά]].
+
 
+
Στους επικονιαζόμενους λωτούς, το χρώμα και η γεύση της σάρκας μεταβάλλεται με την [[Φυσιολογία και ανάπτυξη σπερμάτων|ανάπτυξη των σπερμάτων]].<ref name="Φυσιολογία και ανάπτυξη σπερμάτων"/>  
+
  
 +
Ο σχηματισμός των σπόρων εντός του περικαρπίου έχει σημαντική επίδραση επί της αναπτύξεως και του μεγέθους των [[Καρποί|καρπών]]. Στη μηλιά, ροδακινιά, [[Ακτινίδιο|ακτινίδιο]] και [[Αμπέλι|άμπελο]], το μέγεθος και το σχήμα του καρπού επηρεάζονται από τον αριθμό των σπερμάτων που σχηματίζονται. Τα ένσπερμα αχλάδια της [[Ποικιλία αχλαδιάς Bartlett S.Boyey|ποικιλίας Bartlett της αχλαδιάς]] είναι νοστιμότερα από τα [[Παρθενοκαρπία|παρθενοκαρπικά]]. Στους επικονιαζόμενους λωτούς, το χρώμα και η γεύση της σάρκας μεταβάλλεται με την ανάπτυξη των σπερμάτων.<ref name="Φυσιολογία και ανάπτυξη σπερμάτων"/>
  
 
==Σχετικές σελίδες==
 
==Σχετικές σελίδες==
  
[[Εισαγωγή στη φυσιολογία και ανάπτυξη σπερμάτων]]
+
[[Απόμιξη και πολυεμβρυονία]]
 
+
[[Σπερματική βλάστη και εμβρυογένεση]]
+
  
[[Φυσιολογία ανάπτυξης]]
+
[[Παρθενοκαρπία]]
  
 +
[[Φαινόμενα που συνδέονται με την επικονίαση]]
  
 
==Βιβλιογραφία==
 
==Βιβλιογραφία==

Τελευταία αναθεώρηση της 14:18, 23 Σεπτεμβρίου 2016

Οι σπόροι παραμένουν η κύρια διατροφή του ανθρώπου από τους αρχαιοτάτους ακόμη χρόνους. Το ρύζι και το σιτάρι, τα οποία συγκομίζονται, αποξηραίνονται και αποθηκεύονται, αποτελούν την κύρια πηγή αμύλου, ενώ οι σπόροι άλλων ειδών, όπως του βαμβακιού, του καλαμποκιού, του φασολιού, της ελιάς, του ηλίανθου, χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ελαίου και πρωτεϊνών.

Μεταξύ των δενδροκομικών ειδών, τα σπέρματα της αμυγδαλιάς, της καστανιάς, της φουντουκιάς, του πεκάν, της φιστικιάς, και της καρυδιάς έχουν ανεβάσει το επίπεδο ζωής και συνέβαλαν στην αύξηση του εισοδήματος των παραγωγών των δενδροκομικών περιοχών.

Αν οι ξηροί καρποί συντηρηθούν καταλλήλως σε ψυγεία μετά τη συγκομιδή, τα σπέρματα διατηρούν τις βιταμίνες και τα ανόργανα συστατικά τους, γι' αυτό είναι θρεπτικά ανώτερα από τα επεξεργασμένα καρύδια. Τα σπέρματα της αμυγδαλιάς και της καστανιάς, που ψήνονται ή αλέθονται σε πάστα ή αλεύρι, χάνουν κάτι από τη θρεπτική τους αξία. Το τάγγισμα είναι ένα σοβαρό μετασυλλεκτικό πρόβλημα με τους ξηρούς καρπούς, που περιέχουν μεγάλες ποσότητες λαδιού.

Όσο αφορά την σπερματική βλάστη και την εμβρυογένεση το φαινόμενα που παρατηρούνται είναι τα ακόλουθα. Εντός της ωοθήκης του άνθους ενός πυρηνόκαρπου ή μηλοειδούς εμφανίζονται σπερμοβλαστικές καταβολές στην εσωτερική πλευρά της ωοθήκης. Καθώς η ωοθήκη εξογκώνεται μετά την επικονίαση και γονιμοποίηση του ωαρίου, η σπερμοβλάστη επίσης μεγεθύνεται. Η σπερμοβλάστη αποτελείται κυρίως από δυο ή τρία σποροπεριβλήματα, ένα δίκτυο ηθμαγγειωδών δεσμίδων και από τον εσώκλειστο πυρήνα, που συνίσταται από λεπτότοιχα υδάρη κύτταρα. Το ενδοσπέρμιο και το έμβρυο παραμένουν μικρά και μάλλον σε διάπαυση κατά το αρχικό στάδιο της σπερμοβλαστικής ανάπτυξης.

Στις σπερματικές βλάστες της μηλιάς και ροδακινιάς, το ενδοσπέρμιο και ο νούκελλος καταναλίσκονται κατά το χρονικό διάστημα, που το έμβρυο έχει αναπτυχθεί πλήρως. Τα υπολείμματα αυτών των δυο πλούσιων σε θρεπτικές ουσίες ιστών μετατρέπονται σε λεπτά μεμβρανώδη στρώματα, εσωτερικά του περιβλήματος. Σ' άλλα είδη, όπως στην κερασιά, μέρος του ενδοσπέρμιου μπορεί να παραμείνει στον ώριμο σπόρο. Το ενδοσπέρμιο του λωτού συνίσταται από χονδρότοιχα κύτταρα στα οποία είναι βυθισμένο το μικροσκοπικό έμβρυο.

Για την φυσιολόγια ανάπτυξης των σπερμάτων, ισχύουν τα ακόλουθα:

Διατροφή εμβρύου:

Τα φωτοσυνθετικά και αζωτούχα συστατικά μεταφέρονται στην αναπτυσσόμενη σπερματική βλάστη δια μέσου των τροφοδοτικών δεσμίδων, οι οποίες διαχωρίζονται στη χαλάζα της σπερματικής βλάστης, σχηματίζοντες ένα δίκτυο από ηθμαγγειώδεις δεσμίδες εντός του λεπτού σποροπεριβλήματος. Δια της διαδικασίας γνωστής ως χωρίς φορτίο ηθμός, οι ουσίες μεταφέρονται δια των ηθμοσωλήνων, εισέρχονται στα κύτταρα της εντεριώνης και μετά μεταφέρονται στα πλησίον παρεγχυματικά κύτταρα. Ηθμός με φορτίο και χωρίς φορτίο απαντά σ' όλα τα μέρη του φυτού.

Στα παρεγχυματικά κύτταρα σχηματίζονται αμυλόκοκκοι, που περιβάλλουν τις ηθμαγγειώδεις δεσμίδες, πράγμα που αποδεικνύει ότι ένα μέρος των φωτοσυνθετικών υλικών προσωρινά μετατρέπεται σε αποθεματική τροφή στο σποροπερίβλημα. Άλλα συστατικά του σποροπεριβλήματος της μηλιάς και ροδακινιάς μεταβολίζονται, πιθανόν στις δεσμίδες της εντεριώνης κατά τη διάρκεια της χωρίς φορτίο διαδικασίας. Οι συγκεντρώσεις της σορβιτόλης (σακχαρούχος αλκοόλη) και της σακχαρόζης είναι σχετικά υψηλές στα σποροπεριβλήματα της ροδακινιάς, αλλά χαμηλές στους ιστούς του νουκέλλου και ενδοσπερμίου.

Επιπροσθέτως, η δραστηριότητα της οξειδάσης της σορβιτόλης, το ένζυμο που μετατρέπει τη σορβιτόλη σε γλυκόζη, είναι υψηλή στο σποροπερίβλημα και χαμηλή στους εσωτερικούς ιστούς. Αφού η συγκέντρωση της σακχαρόζης στο νούκελλο είναι χαμηλή, το ένζυμο ινβερτάση, πιθανόν απαντά στο σποροπερίβλημα, υδρολύει τη σακχαρόζη σε γλυκόζη και φρουκτόζη. Οι διαλυτοί υδατάνθρακες, περιλαμβανομένου και του ινοσιτόλ και τα αζωτούχα συστατικά διαχέονται στους ιστούς του νουκέλλου και του ενδοσπέρμιου και τελικά στο έμβρυο. Οι κοτυληδόνες και ο εμβρυονικός άξονας απορροφούν αυτούς τους μεταβολίτες και μετατρέπουν αυτούς σε λίπη, πρωτεΐνες και υδατάνθρακες που αποθηκεύονται ή χρησιμοποιούνται για δομικούς σκοπούς. Ο εμβρυονικός άξονας χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη τροφή για αύξηση, κατά τη διάρκεια της βλάστησης.

Αποθήκευση τροφών υπό του εμβρύου:

Ένας ώριμος σπόρος συνίσταται από το σποροπερίβλημα, υπολείμματα του νουκέλλου και του ενδοσπέρμιου και το έμβρυο. Οι κοτυληδόνες της φιστικιάς των πυρηνόκαρπων και της καρυδιάς περιέχουν 40, 55, και 65% λάδι, αντίστοιχα. Το υπόλοιπο του εμβρύου συνίσταται από πρωτεΐνες και τμήματα κυτταρικών τοιχωμάτων. Οι σπόροι της καστανιάς και της μακαντάμιας αποθηκεύουν κυρίως άμυλο στις κοτυληδόνες. Οι σπόροι του λωτού, αποθηκεύουν γλυκομαννάνη (πολυσακχαρίτης) στα κυτταρικά παχιά τοιχώματα του ενδοσπέρμιου, που αντιστοιχεί στο 90% περίπου του βάρους του σπόρου. Τα κύτταρα αυτά διασυνδέονται με μόνιμες πλασμοδέσμες. Κατά το φύτρωμα (βλάστηση), το έμβρυο βυθισμένο βαθιά στο ενδοσπέρμιο εκκρίνει ένζυμα που υδρολύουν τα κυτταρικά τοιχώματα σε απλά σάκχαρα.

Επίδραση του σπόρου επί του καρπού:

Ο σχηματισμός των σπόρων εντός του περικαρπίου έχει σημαντική επίδραση επί της αναπτύξεως και του μεγέθους των καρπών. Στη μηλιά, ροδακινιά, ακτινίδιο και άμπελο, το μέγεθος και το σχήμα του καρπού επηρεάζονται από τον αριθμό των σπερμάτων που σχηματίζονται. Τα ένσπερμα αχλάδια της ποικιλίας Bartlett της αχλαδιάς είναι νοστιμότερα από τα παρθενοκαρπικά. Στους επικονιαζόμενους λωτούς, το χρώμα και η γεύση της σάρκας μεταβάλλεται με την ανάπτυξη των σπερμάτων.[1]

Σχετικές σελίδες

Απόμιξη και πολυεμβρυονία

Παρθενοκαρπία

Φαινόμενα που συνδέονται με την επικονίαση

Βιβλιογραφία

  1. Γενική Δενδροκομία, του Καθηγητή Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Κωνσταντίνου Α. Ποντίκη, 1997